Derin, İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Fakültesi Termodinamik ve Isı Tekniği Opsiyonu dördüncü sınıf öğrencisiydi ve eksi 150 derecenin altındaki endüstriyel gaz depolama tankları ile kriyojenik vana sızdırmazlık elemanları üzerine derinleşiyordu. Memleketteki emekli ilkokul öğretmeni babasının ağır böbrek yetmezliği diyaliz masraflarını ödemek ve tez çalışmasında kullandığı sıvı azot sensörleri ile vakum yalıtımlı numune kaplarının harcamalarını karşılamak için okul çıkışlarında Kasımpaşa-Piyalepaşa aksındaki eski imalathanelere sığınmıştı. Gümüşsuyu kampüsünden otobüse binip Baruthane Deresi Sokak’a iniyor; İplikçi Sokak’taki iki yüz yıllık kâgir bir binanın bodrum katında faaliyet gösteren endüstriyel gaz regülatörü ve sıvı helyum vana imalathanesinde vardiyaya giriyordu. Gece yarılarına kadar vakum ceketli paslanmaz çelik boruları helyum sızıntı dedektörleriyle tarıyor, teflon conta gövdelerini mikron kumpasla ölçüyor ve yüksek basınç valflerini tork anahtarlarıyla birleştiriyordu.
Derin’in mücadelesi; gündüzleri dondurucu akışkanlar mekaniği ve ısı değiştirgeçleri derslerinde ağır diferansiyel denklemler çözerken, akşamları atölyedeki keskin helyum gazı, döküm çapak tozu ve yüksek frekanslı kaynak gürültüsü altında beden gücü harcamaktı. Parmak uçları dondurucu test tanklarına değmekten çatlamış, elleri ağır çelik vana gövdelerini taşımaktan nasır tutmuştu. Okul arkadaşları kafelerde vakit geçirip mezuniyet balosunu tartışırken Derin, Piyalepaşa’nın rutubetli taş duvarları arasında ağır vakum ceketli boru bloklarını caraskalla kaldırıyordu.
Büyük kriz, Organ Nakli Merkezi organ taşıma tankları için imal edilen ve ertesi sabah hastaneye teslim edilmesi gereken ultra düşük sıcaklık kriyojenik vana bloğunun son vakum ve helyum sızdırmazlık testi gecesinde yaşandı. Baruthane Deresi üzerindeki tıkalı eski yağmur suyu hattı şiddetli yağış sebebiyle patladı. Çamurlu tazyikli su, yokuştan aşağı fışkırarak atölyenin havalandırma mazgallarından içeri dolmaya başladı. Su, doğrudan nem gördüğü an vakum izolasyon katmanı bozulan ve sızıntı testinde yanlış değer verecek olan vana gövdelerinin ve Derin’in hesaplama paftalarının bulunduğu tezgâha yöneldi.
Derin, dondurucu suyun ortasına saniyeler içinde atıldı. Önce islandığı an hassas elektronik sensörleri yanacak olan helyum sızıntı dedektörünü ve kendi tez çizimlerini yüksek raflardaki vakumlu kilitli kutulara kaldırdı. Ardından yüksek voltajlı test cihazlarına su ulaşmadan ana şalteri indirip elektriği kesti. Sabaha kadar beline gelen suyun içinde manuel tahliye pompasıyla çalıştı; ıslanan kriyojenik vanaları saf alkolle temizleyip iklimlendirme kabininde nemini tamamen aldı. Sabah şafak sökerken üzerindeki çamurlu önlüğü çıkarıp okul kıyafetlerini giydi; vana bloğunu sıfır sızıntı ve kusursuz vakum izolasyonuyla sağlık ekibine teslim edip amfideki sınavına başı dik şekilde yetişti.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.