Oral Seven Escort Başak

Başak, Yıldız Teknik Üniversitesi Biyomühendislik Bölümü son sınıf öğrencisiydi ve kronik hastaların kan parametrelerini anlık takip eden giyilebilir mikro akışkan biyo-sensör chip'leri üzerine çalışıyordu. Tek başına yaşayan ve görme yetisini büyük oranda kaybetmiş anneannesinin bakım harcamalarını karşılamak, aynı zamanda mikron ölçekli silikon çip basımında kullandığı fotorezist kimyasalları ile mikro probları satın alabilmek amacıyla okul çıkışında Haliç surlarının altındaki tarihi Ayvansaray semtine iniyordu. Davutpaşa kampüsünden otobüsle Toklu Dede Sokak’a geçiyor; Kürkçü Çeşmesi Sokak’taki eski bir Osmanlı taş mekânından bozma mikro lehimleme ve hassas PCB dizgi atölyesinde vardiyaya giriyordu. Gece geç saatlere kadar tıbbi sensör kartlarının mikro çip bacaklarını stereo mikroskop altında havya ile lehimliyor, platin tel devre yollarını izopropil alkolle temizliyor ve sinyal iletim hassasiyetlerini ölçüyordu.

Başak’ın zorluğu; gündüzleri biyoelektronik ve enzim kinetiği akademik sınavlarına girip akşamları loş ışık altında mikroskop başında göz nuru dökmek, keskin lehim dumanı ile fotorezist solventi kokusunu solumaktı. Gözleri mikroskop merceğinden 0.2 milimetrelik çip bacaklarını takip etmekten kan çanağına dönüyor, parmak uçları lehim sıcaklığından sık sık yanıyordu. Diğer öğrenciler kütüphanede ders çalışırken Başak, sur altındaki dondurucu nemin ortasında diyaliz hastalarına yönelik biyo-sensör kartlarını hassas kılcal borularla entegre ediyordu.

Kırılma noktası, Kan Hastalıkları Araştırma Laboratuvarı için imal edilen ve neme maruz kaldığı an biyolojik sensör enzimi bozulacak olan kan şekeri ve laktat ölçüm çiplerinin teslimat öncesi son steril fırınlama gecesinde yaşandı. Toklu Dede Sokak üzerindeki tıkalı ana mahalle su kanalı şiddetli yağış nedeniyle patladı. Tazyikli çamurlu su, sur dibindeki alçak kottan süzülerek atölyenin taş kemerli pencerelerinden içeri dolmaya başladı. Su, doğrudan steril kalması gereken izole kabinlere ve henüz paketlenmemiş biyo-sensör plakalarının bulunduğu masa hizasına hücum etti.

Başak, hiç tereddüt etmeden hamle yaptı. Suyla temas ettiği an enzim reaksiyonu durup çöp olacak olan hassas biyo-sensör çip plakalarını ve kendi laboratuvar paftalarını hemen vakumlu izole kaplara koyup tavana asılı caraskal platformuna kaldırdı. Islanan sterilizasyon fırınlarının ve mikroskopların patlamasını önlemek için ana elektrik şalterini kapattı. Sabaha kadar beline gelen soğuk suyun içinde kovalarla ve manuel su pompasıyla tahliye yaptı, ortamdaki nem oranını düşürmek için nem emici kimyasal filtreleri çalıştırdı. Sabah olduğunda, biyo-sensör çip paketlerini kusursuz kalibrasyon ve sıfır nem oranıyla laboratuvar yetkililerine teslim etti; ardından doğrudan amfideki biyomateryaller sınavına yetişti.