Gurup Seven Hırçın Eda

Kuzey, Sarıyer’in en batı Karadeniz ucundaki Kısırkaya sahilinin hırçın dalgalara açık dik kalker falezlerinde, kasım ayının dondurucu ve yağmurlu bir şafak vaktinde ultrasonik kavitasyon sensörlerini ve yüzey pürüzlülük problarını falez bloklarına sabitlemiş bekliyordu. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Deniz Geolojisi ve Jeomorfoloji Anabilim Dalı’ndan birincilikle mezun olduktan sonra, Karadeniz’in fırtına şok dalgalarının kalker ve kumtaşı falez yüzeylerinde yarattığı kavitasyon oyuklaşmalarını ve mikron düzeyindeki dinamik çatlak ilerleme hızlarını haritalandıran bağımsız bir kıyı erozyonu projesinde saha jeoloğu olarak göreve başlamıştı. Ancak projeyi destekleyen çevre araştırma fonu, kıyı imar mevzuatındaki belirsizlikleri gerekçe göstererek saha ödeneklerini aniden kesti. Şantiye alanı kapatıldı; Kuzey’in beş aylık uzmanlık hakedişi ödenmediği gibi, kayaçlardaki mikro-gerilmeleri ölçmek için kiraladığı taşınabilir akustik emisyon cihazının kiralama borcu kişisel yükümlülüğü olarak üzerine yazıldı.

Kasım gecesinin dondurucu poyrazında, Kısırkaya otobüs son durağındaki sac kaplı rüzgârlıkta otururken cebinde yalnızca Sarıyer merkeze inmeye yetecek tek bir basımlık Akbil bakiyesi kalmıştı. Uskumruköy’de kiraladığı küçük çatı katı odası, ödenmeyen kira yüzünden mülk sahibi tarafından kilitlenmiş, Kuzey’in kaya mekaniği analiz paftaları dışındaki valizi bina merdiven boşluğuna bırakılmıştı. Sac kulübenin soğuk zeminine çöken Kuzey, kucağındaki su geçirmez kılıftan Karadeniz falez aşınma ve çatlak atlasını çıkardı. Durağın titrek sarı ışığı altında, kalker bloklardaki kavitasyon derinlik indekslerini ve dinamik kırılma rejimlerini milimetrik kâğıda aktarmaya başladı. Kurşun kalemin kâğıda dokunduğu her an, içindeki çaresizlik mesleki bir tutkuya ve sarsılmaz bir bilimsel iradeye dönüşüyordu. O sırada durağın önünden geçen ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) Karadeniz Kıyı Yapıları ve Falez Güvenliği Dairesi başmühendisi, dondurucu soğukta profesyonel kaya mekaniği ve kavitasyon atlası çizen Kuzey’i fark etti. Çizimlerin teknik mükemmelliğinden ve mühendislik titizliğinden etkilenen yetkili, Kuzey’e Kuzey İstanbul Kıyı Falezleri Risk ve Erozyon Haritalama Projesi’nde baş saha jeoloğu kadrosu sağladı.

Kartal Yakacık Aydos Göleti Çevresi ve Metamorfik Şist Kayalarında Yeraltı Su Çekilmesine Bağlı Kayma ve Oturma Atlası

Leman için İstanbul, kentin Anadolu Yakası’ndaki Aydos Ormanı’nın derinliklerinde gizlenen gölet çevresindeki dik metamorfik şist kayalıklarından, çam pürçeklerinin üzerine çöken sonbahar sisinden ve yüksek nem kokusundan ibaretti. İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi Jeofizik Mühendisliği yüksek lisans mezunuydu; Aydos Göleti çevresindeki kontrolsüz drenaj ve sondaj su çekimlerinin şist katmanlarındaki süreksizlik yüzeylerinde yarattığı kayma gerilmelerini ve zemin oturma eğrilerini haritalandıran bağımsız bir çevre jeofiziği projesinde araştırmacı olarak çalışıyordu. Ancak projeyi üstlenen mühendislik firması, bölgedeki koruma statüsü değişiklikleri nedeniyle saha araştırmalarını aniden durdurdu. Leman’ın altı aydır kütle içi sismik kırılma kayıtlarından derlediği kayma modülü verileri ve şist kütle deformasyon paftaları kilitli kalan araştırma konteynerinde mahsur kaldı; üstelik analiz sürecinde kiraladığı portatif sismograf ve jeofon setinin faturası Leman’ın borç hanesine yazıldı.