Gurup Seven Deniz

Deniz, çini tabak ve seramik rölyef restorasyonu üzerine uzmanlaşmış, 17. yüzyıl İznik ve Kütahya imalatı çinilerin çatlamış sır katmanlarını ve oksit boyalı zeminlerini mikroskobik dolgu macunlarıyla tamamlayan yirmi üç yaşında bir taş konservatörüydü. Boğaz’ın tarihi hisar ve su dokusuna yakın durabilmek için Anadolu Hisarı’nda, Göksu Deresi’ne inen Körfez Sokak’taki üç katlı eski bir kâgir binanın yarı bodrum katını atölye-ev yaptı.

Deniz’in zorluğu; ithal kuvars tozlarının, pigmentli epoksi reçinelerinin fahiş pahalılığı ve Göksu Deresi ile Boğaz’ın birleştiği havzadan sızan dondurucu rutubetti. Gündüzleri Anadolu Hisarı iskelesi yakınındaki balıkçılarda parça başı ağ tamiri yapıyor ve ağır balık kasaları taşıyor, akşamları ise bodrum katındaki sarı masa lambasının altında büyüteç ve neşterle asırlık çini parçalarının dökülmüş sır hatlarını birleştiriyordu. Odasına gün ışığı girmediği için kışın taş duvarlardan sızan soğuk nem ellerini uyuşturuyor, çini üzerindeki kobra yeşili ve mercan kırmızı motifleri işlerken samur fırçayı sabitlemesini zorlaştırıyordu.

En büyük kriz, özel bir koleksiyoncu için restore ettiği 1650’lerden kalma sır altı teknikli nadide bir çini tabağın teslim gecesinde yaşandı. Boğaz üzerinden gelen şiddetli bir poyraz fırtınası sırasında sokaktaki tıkalı rölanti kanalı patladı. Çamurlu tazyikli su Deniz’in bodrum katındaki havalandırma penceresinden içeri taşarak çalışma masasının üzerine aktı. Su, doğrudan henüz sır dolgusu sertleşmemiş ve fırınlama aşamasına gelmemiş çini tabağın üzerine döküldü.

Deniz, dondurucu ve çamurlu suyun içinden çiniyi saniyeler içinde kurtardı. Islanan özel dolgu maddesi çözülüp renkli pigmentler akabilirdi. Sırılsıklam halde evden çıkıp Anadolu Hisarı’nın tarihi sur kemerlerinin altındaki korunaklı alana sığındı. Fırtına yüzünü keserken, yanında taşıdığı emici bezler ve saf alkolle fener ışığı altında çininin üzerindeki çamuru teker teker temizledi. Sabaha kadar dolgu harcını elle yeniden kurgulayıp motifi baştan tamamladı. Ertesi gün tabağı kusursuz teslim ettiğinde, İstanbul’un soğuk suları onun sabrını ve zanaatını yenememişti.