Salacak Kıyısında Islak Tipografi Kalıpları
Şevval, Salacak safilinde Kız Kulesi’nin tam karşısındaki taş basamaklara çökmüş, rüzgârın Boğaz’ın tuzlu suyunu yüzüne çarpmasına izin veriyordu. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Grafik Tasarım Bölümü’nden dereceyle mezun olduktan sonra, Özgün Baskı ve Tipografi üzerine uzmanlaşmak için İstanbul’a yerleşmişti. Ancak tarihi matbaa teknikleriyle illüstrasyon kitaplar basmak üzere ortaklık kurduğu yayıncı, piyasadan topladığı tüm ön sipariş bütçesiyle ortadan kaybolmuştu. Şevval hem aylardır gecesini gündüzüne katarak hazırladığı çinko baskı kalıplarıyla tek başına kalmış hem de atölyenin yüklü kağıt ve mürekkep borçlarının yasal muhatabı haline gelmişti.
Ekim ayının keskin poyrazı Boğaz boyunca uğuldayarak eserken, Şevval kucağındaki ağır tahta çantaya daha sıkı sarıldı. Cebinde sadece Kadıköy dolmuşuna yetecek birkaç bozuk para duruyordu. Üsküdar’da kiraladığı çatı katı odasının sahibi, vadesi geçen iki aylık kira yüzünden o sabah kapının kilidini değiştirmişti. Sırt çantasında baskı mürekkepleri, oyma bıçakları ve su geçirmez kılıfa sardığı harf kalıpları vardı. Şehrin parıltılı ışıkları denizin üzerinde dalgalanırken, bu koca şehirde gidecek tek bir adresinin bile olmaması göğsünü sıkıştırıyordu.
Gözyaşlarını silip çantasından çizim defterini ve kaligrafi kalemini çıkardı. Sokak lambasının sarı ışığı altında, Salacak kıyısına vuran hırçın dalgaların sesini tipografik çizgilerle kâğıda dökmeye başladı. Harfleri birer sanat eserine dönüştürürken yaşadığı kırgınlığı çizgilere aktarıyordu. O sırada sahil yolunda gece yürüyüşüne çıkan ve Sahaf Festivali’nin organizasyonunu yürüten eski bir matbaa ustası, taşın üzerinde titreyerek pürüzsüz harf formları çizen Şevval’i fark etti. Kâğıttaki mizanpaj derinliğini ve teknik ustalığı görünce genç kadının yanına oturdu. Usta, Şevval’e Kadıköy’deki tarihi bir taş baskı atölyesinde hem kalacak bir oda hem de prestijli bir prestij kitabı projesinde baş tasarımcı olarak çalışma imkânı sundu. Şevval, İstanbul’un soğuk bir gecesinde Boğaz’ın kıyısında yeni bir sayfa açıldığını hissetti.
Yedikule Surları’nda Gece Yarısı ve Kayıp Arşiv Kartları
Hande için İstanbul, Suriçi’nin o kasvetli ve tarihi Yedikule Kapısı çevresinde yankılanan ayak seslerinden ibaretti. Sanat Tarihi alanında yüksek lisans yaparken Tarihi Yarımada’daki Bizans ve Osmanlı dönemi su mimarisi envanterini çıkarmak üzere bağımsız bir araştırma projesine katılmıştı. Fakat projeyi yürüten özel enstitü, yönetim kurulundaki finansal kriz nedeniyle aniden kapandı; Hande hem aylardır sahada döktüğü alın terinin karşılığını alamadı hem de saha araştırmaları sırasında kiraladığı yüksek hassasiyetli ölçüm cihazlarının borcuyla tek başına kaldı.
Gecenin saat üçünde, Yedikule Surları’nın gölgesinde uzanan ahşap bir bankta oturuyordu. Sonbahar yağmuru tarihi sur taşlarından süzülüp yola akarken, üzerindeki ince kaban ıslanmaya başlamıştı. Kocamustafapaşa’da ev arkadaşıyla kaldığı daireden kirayı ödeyemediği için ayrılmak zorunda kalmış, tüm varlığını tek bir valize sığdırmıştı. Cebinde sadece ertesi günün fırın parası kalmıştı. Devasa surların karanlık gölgesinde kendini yapayalnız ve çaresiz hissediyordu.
Çantasına sarılıp fener ışığında saha defterini açtı. Surların üzerindeki taş işçiliği motiflerini ve sarnıç detaylarını kendi geliştirdiği çizim tekniğiyle indekslemeye devam etti. Pes etmeyecekti; bu şehir asırlardır yıkılıp yeniden kurulmuştu. Tam o sırada, sur çevresindeki koruma alanlarını denetleyen Kültür Varlıkları Koruma Kurulu’na bağlı gece inceleme ekibi caddeden geçiyordu. Ekipteki kıdemli mimar ve arkeolog, bankın üzerinde titizlikle belgeleme yapan Hande’yi gördü. Hande’nin tuttuğu detaylı saha envanterini inceleyen uzman, genç kadına sur restorasyonu ve sarnıç belgeleme projesinde uzman araştırmacı olarak yer alma imkânı sağaldı. Hande, Yedikule’nin tarihi taşları arasında bu devasa şehrin ona yeniden kucak açtığını anladı.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.