Dar Amcıklı Escort Hande

Hande, antika duvar saatleri ve mineli-seramik saat kadranları restorasyonu üzerine uzmanlaşmış, 19. yüzyıl Osmanlı pazarındaki Fransız yapımı gar ve istasyon saatlerinin çatlamış porselen kadranlarını mikroskobik mineral pigment dolgularıyla tamamlayan yirmi üç yaşında bir seramik konservatörüydü. Tarihi Yarımada’nın demiryolu ve ticaret merkezine yakın durabilmek için Sirkeci’de, Hüdavendigâr Caddesi’nden Muradiye Sokak’a inen dar aralıktaki yüz otuz yıllık kâgir bir binanın yarı bodrum katını atölye-ev yaptı.

Hande’nin zorluğu; ithal porselen sırlarının, mikroskobik dolgu hamurlarının fahiş pahalılığı ve Gar bölgesindeki rutubetli soğuk havanın sır dolgularının sertleşmesini engelleme riskiydi. Gündüzleri Sirkeci’deki matbaalarda parça başı koli taşıyor ve kâğıt istifleme işçiliği yapıyor, akşamları ise bodrum katındaki sarı masa lambasının altında büyüteç ve neşterle 1870’lerden kalma bir duvar saatinin dökülmüş Osmanlıca rakamlı kadranını birleştiriyordu. Odasına gün ışığı girmediği için kışın taş duvarlardan sızan soğuk nem ellerini uyuşturuyor, neşterle mikron ölçekli dolgu yaparken parmaklarının titremesine neden oluyordu.

En büyük kriz, özel bir demiryolu koleksiyoncusu için restore ettiği 1885 tarihli, altın boyalı ve mineli nadide bir seramik saat kadranının teslim gecesinde yaşandı. Haliç üzerinden gelen şiddetli bir karayel fırtınası sırasında sokaktaki tıkalı rölanti kanalı patladı. Çamurlu tazyikli su Hande’nin bodrum katındaki havalandırma penceresinden içeri taşarak çalışma masasının üzerine aktı. Su, doğrudan henüz koruyucu soğuk sır katmanı sertleşmemiş kadranın üzerine döküldü.

Hande, dondurucu ve çamurlu suyun içinden kadranı saniyeler içinde kurtardı. Islanan özel dolgu harcı çözülüp rakam hatları akabilirdi. Sırılsıklam halde evden çıkıp Sirkeci Garı’nın dış cephesindeki tarihi taş kemerlerin altına sığındı. Fırtına yüzünü keserken, yanında taşıdığı emici kurutma kâğıtları ve saf alkolle fener ışığı altında kadranın üzerindeki çamuru teker teker temizledi. Sabaha kadar dolgu harcını elle yeniden kurgulayıp boya hatlarını baştan işledi. Ertesi gün kadranı kusursuz teslim ettiğinde, İstanbul’un soğuk suları onun sabrını ve zanaatını yenememişti.