Dilşad, antika askeri haritacılık ve yükseklik açı ölçüm cihazları ile pirinç pantometreler (hem dikey hem yatay açıları mekanik olarak indeksleyen açıölçerler) restorasyonu üzerine çalışan, 19. yüzyıl Boğaz tahkimat mühendislerinin kullandığı döküm pirinç cihazların mikron ölçeğindeki ruh terazisi tüplerini ve pusula millerini kalibre eden yirmi dördüncü yaşına girmiş bir pirinç ustasıydı. Boğaz’ın dik yamaçlarına ve eski ahşap konak mirasına yakın durabilmek için Bebek’te, Manolya Sokak’taki eski bir ahşap kayıkhane deposunu atölye-ev kiraladı.
Dilşad’ın mücadelesi; sertleştirilmiş pirinç kaynak tellerinin, hassas açı kumpaslarının fahiş maliyeti ve Boğaz’dan esen fırtınaların getirdiği ağır tuzlu nemin metal yüzeylerde hızlıca yeşil korozyon oluşturma riskiydi. Gündüzleri Bebek İskelesi yakınlarındaki balık lokantalarında parça başı bulaşık yıkıyor ve ağır balık kasaları taşıyor, gece yarısı ise atölyesindeki sarı masa lambasının altında mikroskopla pantometrenin aşınmış açı tırnaklarını temizliyordu. Odasında ısıtıcı olmadığı için kışın soğuktan uyuşan hands, milimetrik optik ekseni oturtmasını imkânsız hale getiriyordu.
Kırılma noktası, özel bir topoğrafya arşivi için restore ettiği 1855’lere ait pirinç döküm ve gümüş kadranlı antika bir pantometre cihazının teslim gününden bir gece önce yaşandı. Manolya Sokak’ta yapılan altyapı kazısı sırasında kepçenin ana su borusunu patlatması sonucu, tazyikli su Dilşad’ın atölyesinin pencerelerinden içeri doldu. Su, doğrudan temizlenmiş ve koruyucu cila yağı sürülmemiş mekanik cihazın üzerine aktı.
Dilşad, dondurucu suyun içinden cihazı saniyeler içinde çekti. Islanan hassas pirinç parçalar saatler içinde oksitlenip açı indeks tırnakları kilitlenebilirdi. Sırılsıklam halde atölyeden çıkıp Bebek Parkı içindeki tarihi taş Muvakkithane duvarının dibine koştu. Mahalledeki kapalı bir ekmek fırınının sıcak havalandırma alanına sığınarak, cihaz parçalarının üzerindeki suyu mikrofiber bezlerle saatlerce çekti. Sabaha kadar fırının kademeli ısısında parçaları kurutup kalibrasyonu baştan uyguladı. Ertesi gün pantometreyi milimetrik ölçüm hassasiyetiyle sahibine teslim ettiğinde, bu şehrin çamuruna ve soğuğuna karşı kendi emeğinin zaferini bir kez daha kanıtlamıştı.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.