Büyük Kalçalı Ezgi

Ezgi, Fatih Laleli’deki İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi’nin Su Mikrobiyolojisi ve Hidrobiyoloji Laboratuvarı’nda, ağustos ayının sıcak bir sabahında Terkos ve Ömerli baraj göllerinden alınan su numunelerinin bentik organizma tür çeşitliliğini ve siyanobakteri ($cyanobacteria$) toksin yoğunluğunu inceliyordu. Hidrobiyoloji doktora öğrencisiydi; İstanbul’un içme suyu havzalarındaki mikroplastik birikimini, ağır metal tutulumunu ve alg patlaması ($algal\ bloom$) risk parametrelerini spektrofotometrik ve florometrik analiz denklemleriyle haritalandıran tezini hazırlıyordu. Ancak fakültedeki kıdemli bir bölüm direktörünün, Büyükçekmece Su Havzası sınırına yakın kurulan kimyasal üretim tesisinin atık su deşarj parametrelerini "içme suyu standartlarına tam uygundur" şeklinde tescilleyen sahte biyolojik etki raporuna imza atması yönündeki baskısını reddedince, mikro-santrifüj ünitelerine, spektrofotometre cihazına ve su analizi veri arşivine erişim kartı aniden iptal edildi.

Ezgi’nin 14 aydır derlediği çözünmüş oksijen ($DO$) seviyesi matrisleri, klorofil-a konsantrasyon eğrileri ve su kalitesi indeks denklemleri kilitli sistemde mahsur kalırken, saha örneklemelerinde kullanılan florometre problarının kalibrasyon maliyeti şahsi zimmet borcu olarak üzerine yıkıldı.Ağustos gecesinin Haliç üzerinden esen nemli lodosunda, Unkapanı Köprüsü’nün Eminönü tarafındaki beton yaya ayaklarının altında otururken cebinde yalnızca kentin uzak bir dış mahallesine gitmeye yetecek tek bir basımlık Akbil bakiyesi kalmıştı. Balat’ta kiraladığı nemli ve dik merdivenli çatı katı oda, ödenmeyen iki aylık kira yüzünden mülk sahibi tarafından kilitlenmiş; Ezgi’nin hidrobiyolojik kesit paftalarını ve toksin salım şemalarını içeren teknik rulo çantası dışındaki kişisel eşyaları sokağa bırakılmıştı. Beton ayakların üzerine çöken Ezgi, kucağındaki su geçirmez kılıftan su analizi akış grafiklerini ve biyolojik kirlilik indeks denklemlerini çıkardı. Köprünün cılız sarı ışığı altında, siyanotoksin emilim sınırlarını ve sucul ekosistem biyokütle matrislerini milimetrik kâğıda elle aktarmaya başladı.

Kurşun kalemin kâğıda dokunduğu her an, içindeki çaresizlik mesleki bir tutkuya ve sarsılmaz bir çevre bilimi iradesine dönüşüyordu. O sırada Haliç ve çevresindeki su kaynaklarının ekolojik durumunu denetleyen Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü İçsu ve Havza Koruma Daire Başkanı, gece yarısı Haliç kıyısında profesyonel hidrobiyoloji ve su kalitesi atlası çizen Ezgi’yi fark etti. Çizimlerin teknik analiz derinliğinden ve su bilimi uzmanlığından etkilenen yetkili, Ezgi’ye Ulusal Su Havzaları Biyolojik İzleme ve Kalite Güvence Projesi’nde baş uzman araştırmacı kadrosu sağladı.Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Kampüsü ve Deprem Mühendisliği Anabilim Dalında Derin Jeotermal Enerji ve Sismik İndüklenme AtlasıFunda için İstanbul, Boğaz'ın Anadolu yakasındaki Kandilli sırtlarında yer alan Kampüsün tarihi rasathane binalarından, Jeofizik Veri İşleme Laboratuvarı’ndan yükselen sunucu fanlarının uğultusundan ve fay hattı mikro-sarsıntı verilerinden ibaretti. Jeofizik Mühendisliği yüksek lisans öğrencisiydi; Marmara Bölgesi’ndeki derin jeotermal kaynak arama sondajlarının tetiklediği mikro-sismisite ($induced\ seismicity$) risklerini, fay içi gözenek basıncı ($pore\ pressure$) değişimlerini ve kırılma mekaniği tensörlerini haritalandıran tezini tamamlamaya çalışıyordu. Ancak enstitüdeki kıdemli bir proje yürütücüsünün, Silivri açıklarında arama yapan özel bir enerji şirketinin yüksek basınçlı akışkan enjeksiyonu esnasında oluşan mikro-depremleri "doğal kökenli ve zararsızdır" gösteren sahte sismik risk etüt raporunu onaylamasını istemesine kararlılıkla karşı çıktı. Bunun üzerine Funda’nın sismograf veri toplama sunucularına, 3D fay modeli simülasyon yazılımlarına ve hidrojen izotop arşivine erişim kartı aniden kapatıldı. Funda’nın 11 aydır üzerinde çalıştığı gerilme transfer matrisleri ve odak mekanizması diferansiyel denklem setleri kilitli sunucuda mahsur kalırken, sahada kullanılan geniş bantlı sismometrelerin dönemsel kiralama faturası Funda’nın üzerine yıkıldı.